AÇIKLAMALI TÜRKÇE ATASÖZLERİ SÖZLÜĞÜ

Arpa eken buğday biçmez. Atasözünün Açıklaması:1. Kötü bir davranışta bulunan insan iyilik göremez. 2. Yapmaya çalıştığı işin üzerinde lâyıkıyla durmayan ondan iyi sonuç alamaz. Arsızın yüzüne tükürmüşler, "yağmur yağıyor" demiş. Arsız insan kişiliğini, saygınlığını, utanma duygusunu yitirmiş insandır. Dolayısıyla o ne kadar ağır hareket görse, söz işitse yine de aldırış etmez; pişkinliğe vurup iyi bile karşılar.

Arslan yatağından (yattığı yerden) bellidir (belli olur). Atasözünün Açıklaması:İnsanların kişilikleri ile sürekli bulundukları yerler arasında bir özdeşlik kurmak mümkündür. Bir kimsenin kişiliği çalıştığı iş yerinin niteliğinden; yatıp kalktığı evin temizliğinden, düzeninden anlaşılır.

Asıl azmaz, bal kokmaz, kokarsa yağ kokar, onunda aslı ayrandır. Atasözünün Açıklaması:

Asil azmaz, bal kokmaz (kokarsa yağ kokar, çünkü aslı ayrandır). Atasözünün Açıklaması:Kendine has özellikleri bulunan bir nesne ne denli biçim değiştirirse değiştirsin, aslî özelliğini yitirmez. Bu durum insan için de söz konusudur. Soylu bir aileden gelen insanlar ne denli büyük bir sarsıntı geçirirlerse geçirsinler, bayağı bir duruma düşüp yozlaşmazlar; soyluluklarını yitirmezler. Ama mayalarında kötülük, noksanlık bulunan kimseler için böyle bir şeyden söz edilemez; onlar eninde sonunda bir açık verirler, olumsuz yanlarını dışa vururlar.

Aslında olan tırnağına getirir. Atasözünün Açıklaması:

Aslını inkâr eden (saklayan) haramzadedir. Atasözünün Açıklaması:Bir insan çarpık bir ailenin üyesi olabilir; yoksul, eğitim görmemiş kaba bir aileden gelebilir. Bu durumunu birilerinden saklamak ve onlara karşı bir utanç kaynağı olarak görmek son derece yanlıştır. Çünkü insan, böyle bir aileden gelmekle değersiz olamaz. Kendisini değerli ya da değersiz kılmak kendi elindedir. Böyle bir tavrı da ancak zayıf karakterli insanlar gösterebilir ya da bu tavır ancak piçlere yaraşır.

Aş kaşık ile, iş keşik ile. Atasözünün Açıklaması:

Aş sabahın iş sabahın. Atasözünün Açıklaması:

Aş taşınca kepçeye paha olmaz. Atasözünün Açıklaması:Kimi değersiz görülen, bir kenara atılmış bulunan araçlar bir zaman gelir gerekli olurlar; bir zararı önlemeye yararlar. İşte o zaman değerleri birden bire artar, kıymet biçilemez olurlar.

Aşağı tükürsen sakal, yukarı tükürsen bıyık. Atasözünün Açıklaması:

Âşığa Bağdat sorulmaz (ırak değildir). Atasözünün Açıklaması:Kim ki bir şeyi elde etmek ister, ona taşkın bir kavuşma isteğiyle yanıp tutuşur, o kimseye zor şartlar ağır gelmez; o, her türlü çabayı gösterir; her türlü fedakârlığa katlanır.

Âşık âlemi kör, dört yanını duvar sanır. Atasözünün Açıklaması:Aşk duygusuyla dolup taşan kişi, bu derin sevginin etkisiyle ne yaptığını bilemez; hoşa gitmeyecek davranışlarda bulunur, sanki bilincini kaybetmiş gibidir; yapıp ettiklerini kimse bilmez, görmez ve söylediklerini kimse işitmez sanır.

Aşını, eşini, işini bil. Atasözünün Açıklaması:Doğru, düzgün, sağlıklı, mutlu ve verimli bir hayat mı yaşamak istiyorsun? O hâlde yiyeceğine dikkat et, temiz ve helâl ye. Eşini ve arkadaşını iyi seç, kötülerden uzak dur. Bir iş edin, edindiğin işe sahip çık, onu lâyıkıyla yap.

Aşk olmayınca meşk olmaz. Atasözünün Açıklaması:

At alırsan yazın, deve alırsan güzün, avrat alırsan gezin ha gezin. Atasözünün Açıklaması:

At at oluncaya kadar sahibi mat olur. Atasözünün Açıklaması:Her insanın iyi yetişmesi büyük emek ve zaman ister. Onu yetiştirenler bu süre içinde hayli yorulur, yıpranırlar

At binenin (iş bilenin), kılıç kuşananın. Atasözünün Açıklaması:1. Kim ki bir işi beceriyor, bir şeyi kullanıyor, bir şeyden gerektiği gibi faydalanıyor, o şeye sahip olmalıdır; en uygunu, yakışanı da budur. 2. Kim ki başkasının yararlanmadığı, yararlanmasını bilmediği bir şeyi elinde tutuyor ve ondan yararlanıyorsa, o şey, mal sahibinden çok onun sayılır.

At binicisini tanır (bilir). Atasözünün Açıklaması:Emir altında çalışan kişi, kendisini yönetenin işten anlayıp anlamadığını, ne isteyip istemediğini, hangi olay karşısında nasıl tavır takındığını bilir; işini de ona göre yapar ve yürütür.

At ile avrat yiğidin ikbalindendir. Atasözünün Açıklaması:

At karnından yiğit burnundan bellidir. Atasözünün Açıklaması: