AÇIKLAMALI TÜRKÇE ATASÖZLERİ SÖZLÜĞÜ

Acı acıyı bastırır,su sancıyı. Atasözünün Açıklaması:Bir güçlüğü yenmek için başka bir güç yola başvurmak gerekir.

Acı patlıcanı kırağı çalmaz. Atasözünün Açıklaması:1-Hayatta birçok problemlerle karşılaşıp bunlardan başarı ile çıkmış olanlar, bundan sonra karşılaşacakları zorlukları da atlatıp başarı ile çıkarlar. 2-Kötü durumda olan bir kimseyi, ortaya çıkacak yeni kötü durumlar etkilemez; pek çok zorluğa katlanabilir; çünkü o, böylesi kötü durumlara alışmıştır. Ayrıca, işe yaramayacak hâle gelmiş kimseler de, tutar bir yanları olmadığı için felâketlerden çekinmezler.

Acıkan doymam (sanır), susayan kanmam sanır. Atasözünün Açıklaması:Uzun süre bir şeyin yokluğunu çekip ona ihtiyaç duyan kimse, o şeyden ne kadar çok elde ederse etsin tatmin olmaz; kendisine yetmeyeceği duygusu içinde bulunur.

Acıkmış kudurmuştan beterdir. Atasözünün Açıklaması:Bir şeyden uzun süre yoksun kalan kimse, onu gördüğü anda ele geçirmek ister; kendinden geçercesine ona saldırır, sanki kudurmuş gibidir, gözü hiçbir şeyi görmez, tek düşündüğü uzun süre yokluğunu çektiği o nesnedir.

Acındırırsan arsız, acıktırırsan hırsız olur. Atasözünün Açıklaması:Bir kimsenin acınmasına yol açar, başkalarını ona merhamete getirirseniz, o kimse yerli yersiz yardım dilemeye başlar ve gittikçe arsızlaşır; bunun yanında kimilerinin hakkını kısar, emeklerinin karşılığını vermez ve onları aç-yoksul bırakırsanız, onlar da hırsızlık yapmaya başlarlar.

Aç (arık) at yol almaz, aç (arık) it av almaz. Atasözünün Açıklaması:İş gördürülen kimselerden verim umuluyorsa onlar aç, yoksul ve zaruret içinde bırakılmamalı, her yönden tatmin edilmelidirler.

Aç aman bilmez, çocuk zaman bilmez. Atasözünün Açıklaması:Aç, yemek yeme ihtiyacı olan, yemesi gereken kimsedir. Bu insanın düşüncesi de karnını doyurmaktır. Onun bu isteği kimi özürlerle giderilip geçiştirilemez, böyle yapılmak istenirse kimi anlamsız ve aşırı davranışlara kaymasına neden olunur. Çocuklar da bir şey istediler mi hemen onun yerine getirilmesini isterler, beklemek nedir bilmezler.

Aç ayı oynamaz. Atasözünün Açıklaması:Kendisinden iş beklenilen kimseden emeğinin karşılığı esirgenmemelidir; insan ya da hayvan olsun, çalışan mutlaka doyurulmalıdır.

Aç bırakma hırsız edersin, çok söyleme arsız (yüzsüz) edersin. Atasözünün Açıklaması:Yönetiminde bulunan, gözetiminde olan kimseleri maddî ve manevî yönden tatmin etmelisin. İnsanları bu yönlerden sıkıntıya düşürür, emeklerinin karşılığını vermez, kötü muameleye maruz bırakırsan yanlış yola saparlar; söz dinlemez olurlar, arsızlaşırlar.

Aç doymam, tok acıkmam sanır. Atasözünün Açıklaması:Uzun süre yokluk içinde olan aç insan elde ettiğinden çoğunu ister, tatmin olmaz, yetmeyeceği duygusunu taşır. Tok, yani varlıklı insan ise var olanla yetinir gibidir, elindekilerin bir gün gelip tükeneceğini düşünmez, yeni kazanç yollarına başvurmaz, dahası elindekileri bilinçsizce harcamaya devam eder.

Aç elini kora sokar. Atasözünün Açıklaması:Aç ve yoksul insan, zorunlu ihtiyaçlarını gidermek için canı pahasına bile olsa her türlü tehlikeye atılmaktan çekinmez.

Aç gözünü, açarlar gözünü. Atasözünün Açıklaması:Uğraşılarında, giriştiğin işlerinde uyanık bulunup dikkatli olman gerekir; yoksa umulmadık, beklenmedik bir anda büyük zararlarla karşı karşıya kalabilirsin. Bu belâdan sonra aklın başına gelir ama iş işten geçmiş olur.

Aç koynunda azık durmaz. Atasözünün Açıklaması:1-Yeterli gelire sahip olmayan fakir, yoksul ve ihtiyaç sahibi kişiler her ne kadar isteselerde maddi birikim yapamazlar.

Aç köpek fırın yıkar. Atasözünün Açıklaması:Beslenmek yaşamanın temel kuralıdır.Tüm canlılar hayatlarını devam ettirmek için besin ihtiyaçlarını karşılamaya çalışırlar, zorda kalan her canlı kendisinden beklenmedik davranışlar ortaya koyabilir.

Aç kurt bile komşusunu dalamaz. Atasözünün Açıklaması:Komşu hakkı çok yücedir. Komşuya hangi şartlarda olursa olsun, aç ya da zengin iyi davranılmalıdır. Çünkü toplumun dirlik ve düzenliği bir yönüyle buna bağlıdır.

Aç kurt insana saldırır. Atasözünün Açıklaması:Beslenmek yaşamanın temel kuralıdır.Tüm canlılar hayatlarını devam ettirmek için besin ihtiyaçlarını karşılamaya çalışırlar, zorda kalan her canlı kendisinden beklenmedik davranışlar ortaya koyabilir.

Aç ne yemez, tok ne demez. Atasözünün Açıklaması:Yoksul kişi ihtiyaç duyduğu şeyin en kötüsüne bile razı olur; iyisini, kötüsünü arayacak durumda değildir. Oysa varlıklı kişi için durum farklıdır, o her zaman daha iyisini ister, en güzel şeylerde bile bir kusur bulur, mırın kırın eder.

Aç tavuk (düşünde) kendini buğday (arpa, darı) ambarında sanır (görür). Atasözünün Açıklaması:Yoksulluk çeken, varlık yüzü görmeyen kişi sürekli ihtiyaç duyduğu şeylerin hasretini çeker; kendisini onları elde etme hayaline kaptırır, olmayacak düşler kurar.

Aç tokun yüzüne bakmakla doymaz. Atasözünün Açıklaması:İnsan ihtiyaç duyduğu, sürekli yokluğunu çektiği şeyleri varlıklı kimselerde görmekle onlara sahip olmuş sayılmaz. Tatmin olabilmek için onları gerçekten elde etmelidir.

Açık ağız aç kalmaz. Atasözünün Açıklaması:Çalışan, didinen, ne istediğini bilen, bıkmadan usanmadan bunu dile getiren kişi geçim yolunu bulur; muhtaç duruma düşmez, aç kalmaz.